Thornton Wilder
Thornton Wilder (1948) | |
| Imię i nazwisko |
Thornton Niven Wilder |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
17 kwietnia 1897 |
| Data i miejsce śmierci |
7 grudnia 1975 |
| Narodowość |
Amerykanin |
| Język |
angielski |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Ważne dzieła | |
| |
| Odznaczenia | |
| Nagrody | |
| |
| Strona internetowa | |
Thornton Niven Wilder (ur. 17 kwietnia 1897 w Madison, zm. 7 grudnia 1975 w Hamden w stanie Connecticut)[1] – amerykański powieściopisarz i dramaturg.
Życiorys
Jego ojciec, Amos Parker Wilder, był dyplomatą. Kilka lat dzieciństwa Thronton spędził w Chinach, gdzie jego ojciec był konsulem. Miał brata Amosa Nivena Wildera, który był duchownym i poetą, a także 3 siostry: Charlotte Wilder, Isabel Wilder, Janet Wilder Dakin[2].
Studiował na Uniwersytecie Yale i Uniwersytecie Princeton oraz w Akademii Amerykańskiej w Rzymie. Przez kilka lat był nauczycielem języka francuskiego w Lawrenceville School w Lawrenceville. Ponadto wykładał na Uniwersytecie Chicagowskim i Uniwersytecie Harvarda. Jako ochotnik brał udział w I i II wojnie światowej. Za swoje dokonania wojskowe otrzymał Brązową Gwiazdę i Legię Zasługi. Służbę zakończył w randze podpułkownika US Air Force. W 1956 otrzymał Pour le Mérite za Naukę i Sztukę[3]
Zmarł wskutek zawału serca[4]. Został pochowany na cmentarzu Mount Carmel w Hamden[1].
Życie prywatne
Choć Wilder nigdy nie przyznał się do homoseksualizmu[4] ani publicznie, ani w swojej korespondencji i pisarstwie, powszechnie było wiadomo, iż przez pewien czas pozostawał w związku z Samuelem Stewartem[5], pisarzem, rysownikiem i tatuażystą, którego prace miały przeważnie charakter pornograficzny.
Wilder prowadził aktywne życie towarzyskie. Do jego przyjaciół należeli m.in. Gertrude Stein, Ernest Hemingway, Willa Cather, Russel Wright (twórca sztuki użytkowej) i Montgomery Clift.
Przez ostatnie lata życia Wilder mieszkał w Hamden ze swoją siostrą, Isabel, publicystką i recenzentką literacką.
Twórczość
Pisarstwo Wildera – zarówno prozatorskie, jak dramaturgiczne – wykraczało poza obręb dominującej wówczas w literaturze amerykańskiej tendencji naturalistycznych[6]. W znacznym stopniu bowiem nawiązywało do klasycznego humanizmu. Naczelnym tematem jego twórczości jest poszukiwanie sensu istnienia człowieka, sensu ukrytego – zdaniem Wildera – w tajemnicy życia, której nie są w stanie wyjaśnić do końca ani religia, ani nauka[6].
W 1928 odniósł sukces (również finansowy) dzięki swojej drugiej powieści: Most San Luis Rey, która przyniosła mu Nagrodę Pulitzera[a]. Nagrodę tę zdobył potem jeszcze za dramaty: Nasze miasto (1938) i Niewiele brakowało… (1943), a National Book Award za powieść: The Eighth Day (1968).
Wilder był także tłumaczem; przełożył z francuskiego sztuki André Obeya i Jean-Paula Sartre’a. Napisał także libretta do opery The Long Christmas Dinner Paula Hindemitha i opartej na jego sztuce – The Alcestiad Louise Talmy. W jego dorobku literackim znalazł się również scenariusz do filmu kryminalnego W cieniu podejrzenia (1943), którego twórcą był Alfred Hitchcock, ulubiony reżyser Wildera.
Wybrane utwory
Powieści
|
Sztuki
|
Uwagi
- ↑ Ekranizowana pod tym samym tytułem w 2004 w reżyserii Mary McGuckian.
Przypisy
- ↑ a b Find A Grave – Thornton Wilder (ang.) [dostęp 2011-09-25].
- ↑ The Wilder Family [online], Thornton Wilder [dostęp 2022-07-16] (ang.).
- ↑ Thornton Wilder na liście odznaczonych
- ↑ a b Thornton Wilder w bazie Notable Names Database (ang.)
- ↑ Gay Bears • The Hidden History of the Berkeley Campus – Thornton Wilder. sunsite.berkeley.edu. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-08-14)]. (ang.). [dostęp 2011-09-25].
- ↑ a b Mały słownik pisarzy angielskich i amerykańskich. Wiedza Powszechna, 1971, s. 524–526.
Bibliografia
- Mały słownik pisarzy angielskich i amerykańskich, Wiedza Powszechna, 1971