Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Tifinagh


Trójjęzyczna tablica drogowa w Algierii
Wjazd do Kidal. Nazwa jest wypisana w tradycyjnym Tifinagh (ⴾⴸⵍ) i w łacińskiej transkrypcji.

Tifinagh – abdżad używany do zapisu niektórych spośród języków berberyjskich, m.in. języka tamazight i języka tuareskiego. Współczesny, zmodyfikowany alfabet, nazywany również neo-tifinagh, opiera się na starożytnym piśmie staroberberskim, znanym z inskrypcji[1]. Tifinagh, do niedawna wypierany przez alfabety łaciński i arabski, od roku 2003 jest wykorzystywany w szkolnictwie marokańskim na poziomie podstawowym do nauczania języka tamazight[2].

Alfabet

Code znak Unicode transliteracja nazwa
łaciński arabski IPA
U+2D30 ⴰ a ا æ ya
U+2D31 ⴱ b ب b lub β yab
U+2D32 ⴲ b ٻ b lub β yab fricative
U+2D33 ⴳ g گ ɡ yag
U+2D34 ⴴ g ڲ ɡ yag fricative
U+2D35 ⴵ dj ج d͡ʒ Berber Academy yadj
U+2D36 ⴶ dj ج d͡ʒ yadj
U+2D37 ⴷ d د j yad
U+2D38 ⴸ d د j yad fricative
U+2D39 ⴹ ḍ ض ðˤ yaḍ
U+2D3A ⴺ ḍ ض ðˤ yaḍ fricative
U+2D3B ⴻ e ه ə yey
U+2D3C ⴼ f ف f yaf
U+2D3D ⴽ k ک k yak
U+2D3E ⴾ k ک k Tuareg yak
U+2D3F ⴿ k ک k yak fricative
U+2D40 ⵀ h
b
ھ
ب
h
b
yah
= Tuareg yab
U+2D41 ⵁ h ھ h Berber Academy yah
U+2D42 ⵂ h ھ h Tuareg yah
U+2D43 ⵃ ḥ ح ħ yaḥ
U+2D44 ⵄ ˤ (ε) ع ʕ yaε
U+2D45 ⵅ kh (x) خ χ yax
U+2D46 ⵆ kh (x) خ χ Tuareg yax
U+2D47 ⵇ q ق q yaq
U+2D48 ⵈ q ق q Tuareg yaq
U+2D49 ⵉ i ي i yi
U+2D4A ⵊ j ج ʒ yaj
U+2D4B ⵋ j ج ʒ Ahaggar yaj
U+2D4C ⵌ j ج ʒ Tuareg yaj
U+2D4D ⵍ l ل l yal
U+2D4E ⵎ m م m yam
U+2D4F ⵏ n ن n yan
U+2D50 ⵐ ny ني nj Tuareg yagn
U+2D51 ⵑ ng ڭ ŋ Tuareg yang
U+2D52 ⵒ p پ p yap
U+2D53 ⵓ u
w
و
ۉ
w yu
= Tuareg yaw
U+2D54 ⵔ r ر r yar
U+2D55 ⵕ ṛ ڕ rˤ yaṛ
U+2D56 ⵖ gh (ɣ) غ ɣ yaɣ
U+2D57 ⵗ gh (ɣ) غ ɣ Tuareg yaɣ
U+2D58 ⵘ gh (ɣ)
j
غ
ج
ɣ
ʒ
Aïr yaɣ
= Adrar yaj
U+2D59 ⵙ s س s yas
U+2D5A ⵚ ṣ ص sˤ yaṣ
U+2D5B ⵛ sh (š) ش ʃ yaš
U+2D5C ⵜ t ت t yat
U+2D5D ⵝ t ت t yat fricative
U+2D5E ⵞ ch (tš) تش t͡ʃ yatš
U+2D5F ⵟ ṭ ط tˤ yaṭ
U+2D60 ⵠ v ۋ v yav
U+2D61 ⵡ w ۉ w yaw
U+2D62 ⵢ y ي j yay
U+2D63 ⵣ z ز z yaz
U+2D64 ⵤ z ز z Tawellemet yaz
= Harpoon yaz
U+2D65 ⵥ ẓ ﻈ zˤ yaẓ
U+2D6F ⵯ +ʷ ۥ+ ʷ Labio-velarization mark
= Tamatart
= <super> 2D61

Podwójne litery(ligatury są dozwolone)

Code znak Unicode transliteracja nazwa
łaciński arabski IPA
U+2D5C U+2D59 ⵜⵙ ts تس t͡s yats
U+2D37 U+2D63 ⴷⵣ dz دز d͡z yadz
U+2D5C U+2D5B ⵜⵛ ch (tš) تش t͡ʃ yatš
U+2D37 U+2D4A ⴷⵊ dj دج d͡ʒ yadj
Legenda kolorów
Podstawowy Tifinagh (IRCAM)  Rozszerzony Tifinagh (IRCAM)  Inne Tifinagh litery  Nowoczesne Tuareg litery 

Kodowanie Unicode

Tifinagh został dodany do standardu Unicode w marcu 2005, w jego wersji 4.1.

Blok Unicode odpowiedzialny za Tifinagh to U+2D30 do U+2D7F. Puste pola reprezentują wartości zarezerwowane.

Tifinagh
Tabela na Unicode.org (PDF)
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+2D3x ⴰ ⴱ ⴲ ⴳ ⴴ ⴵ ⴶ ⴷ ⴸ ⴹ ⴺ ⴻ ⴼ ⴽ ⴾ ⴿ
U+2D4x ⵀ ⵁ ⵂ ⵃ ⵄ ⵅ ⵆ ⵇ ⵈ ⵉ ⵊ ⵋ ⵌ ⵍ ⵎ ⵏ
U+2D5x ⵐ ⵑ ⵒ ⵓ ⵔ ⵕ ⵖ ⵗ ⵘ ⵙ ⵚ ⵛ ⵜ ⵝ ⵞ ⵟ
U+2D6x ⵠ ⵡ ⵢ ⵣ ⵤ ⵥ ⵦ ⵧ ⵯ
U+2D7x ⵰ ⵿

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ancient Berber script [online], www.omniglot.com [dostęp 2017-11-27].
  2. ↑ Tifinagh alphabet and Berber languages [online], www.omniglot.com [dostęp 2017-11-27].