Tom Stoppard
| Prawdziwe imię i nazwisko |
Tomáš Straussler |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
3 lipca 1937 |
| Data i miejsce śmierci |
29 listopada 2025 |
| Zawód |
reżyser, scenarzysta, dramaturg |
| Lata aktywności |
1953-2020 |
| Odznaczenia | |
Tom Stoppard, właśc. Tomáš Straussler (ur. 3 lipca 1937 w Zlinie, zm. 29 listopada 2025 w Dorset[1]) – brytyjski dramaturg i scenarzysta czeskiego pochodzenia. Zdobywca Oscara za najlepszy scenariusz oraz Nagrody Tony dla najlepszego dramaturga.
Życiorys
Urodził się w czeskim Zlínie jako Tomáš Straussler. Dzieciństwo spędził w Singapurze i Indiach. Jego matka ponownie wyszła za mąż za brytyjskiego oficera nazwiskiem Stoppard i osiedliła się w Anglii.
W wieku 17 lat Tom Stoppard zaczął pracę jako dziennikarz „Western Daily Press” w Bristolu. Był dwukrotnie żonaty, miał czterech synów.
W 2000 został odznaczony brytyjskim Orderem Zasługi (Order of Merit).
Twórczość
Za największy sukces dramatopisarski Stopparda uchodzi sztuka Rosenkrantz i Guildenstern nie żyją (1961). To rozbudowana historia drugoplanowych postaci z dramatu Szekspira Hamlet. Tytułowe postacie to starzy przyjaciele księcia duńskiego, którzy mają za zadanie dowieźć go do Anglii. Ukazane przez Stopparda przygody tej dwójki urastają do rozmiarów tragikomedii o tematyce egzystencjalnej. W 1990 Stoppard wyreżyserował film pod tym samym tytułem z Garym Oldmanem i Timem Rothem w rolach głównych. Debiut reżyserski Stopparda został uhonorowany Złotym Lwem podczas 47. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji.
W 1984 według sztuki Stopparda Kwadratura koła, przedstawiającej wydarzenia w Polsce od czerwca 1980 do grudnia 1981, powstał film o tym samym tytule.
Dramaty
- Rosenkrantz i Guildenstern nie żyją
- Trawestacja
- Prawdziwa rzecz
- Arkadia
Filmografia
Scenarzysta
- 1975: Romantyczna Angielka (The Romantic Englishwoman)
- 1978: Desperacja (Despair)
- 1979: Czynnik ludzki (The Human Factor)
- 1984: Kwadratura koła (Squaring the Circle)
- 1985: Brazil – nominacja do Oscara
- 1987: Imperium słońca (Empire of the Sun)
- 1990: Wydział Rosja (The Russia House)
- 1990: Rosenkrantz i Guildenstern nie żyją (Rosencrantz & Guildenstern Are Dead)
- 1991: Billy Bathgate
- 1998: Zakochany Szekspir (Shakespeare in Love) – Oscar za najlepszy scenariusz oryginalny
- 2001: Enigma
Reżyser
- 1990: Rosenkrantz i Guildenstern nie żyją (Rosencrantz & Guildenstern Are Dead)
Nagrody
- Nagroda Akademii Filmowej 1999: Zakochany Szekspir (najlepszy scenariusz oryginalny)
- Złoty Glob 1999: Zakochany Szekspir (najlepszy scenariusz)
- Nagroda na MFF w Berlinie 1999: Zakochany Szekspir (najlepszy scenariusz)
- Nagroda na MFF w Wenecji 1990: Rosencrantz i Guildenstern nie żyją (Złoty Lew)
Przypisy
- ↑ Patrick Jackson: Playwright Sir Tom Stoppard dies at 88. [w:] BBC News [on-line]. 2025-11-29. [dostęp 2025-11-29]. (ang.).