Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Trutnowy


Trutnowy
wieś
Ilustracja
Dom podcieniowy z 1720 roku
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

gdański

Gmina

Cedry Wielkie

Liczba ludności (2021)

665[2][3]

Strefa numeracyjna

58

Kod pocztowy

83-020[4]

Tablice rejestracyjne

GDA

SIMC

0159746[5]

Położenie na mapie gminy Cedry Wielkie
Mapa konturowa gminy Cedry Wielkie, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Trutnowy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Trutnowy”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Trutnowy”
Położenie na mapie powiatu gdańskiego
Mapa konturowa powiatu gdańskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Trutnowy”
Ziemia54°14′31″N 18°48′52″E/54,241944 18,814444[1]

Trutnowy (niem. Trutenau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Cedry Wielkie[5][6]. Leży na obszarze Żuław Gdańskich. Ma status sołectwa[7].

Integralne części wsi Trutnowy[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0159752 Trutnowy Drugie część wsi
0159769 Trutnowy Pierwsze część wsi
0159775 Trutnowy Trzecie część wsi

Siedziba klubu piłkarskiego Grom Trutnowy.[potrzebny przypis]

Historia

Pierwsza wzmianka o istnieniu wsi pochodzi z 1308 roku, kiedy to Władysław Łokietek nadał ją synom kasztelana gdańskiego Unisława. Dwa lata później wieś została sprzedana Krzyżakom. W XVI i XVII wieku był to obszar osadnictwa olęderskiego. Wieś należąca do Żuław Steblewskich terytorium miasta Gdańska położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim[8].

W miejscowości był przystanek kolei wąskotorowej Trutnowy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

W roku 2008 wieś obchodziła jubileusz 700-lecia.

Zabytki

Według rejestru zabytków NID[9] na listę zabytków wpisane są:

  • kościół parafialny pw. śś. Piotra i Pawła z XIV w., nr rej.: 222 z 6.08.1962
  • cmentarz grzebalny, nr rej.: 1023 z 30.12.1987
  • plebania (nr 18) z 1728, nr rej.: 223 z 13.08.1962
  • dom podcieniowy nr 4 (d. 3), murowano-szachulcowy z 1720, nr rej.: 9 z 10.11.1959.

Kościół

Gotycki ceglany kościół parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła pochodzi z 1334, posiada wąskie nawy boczne, prezbiterium jest sklepione gwiaździście. Wyposażenie renesansowo-barokowe, na ścianie wschodniej tablica wskazująca poziom wody podczas powodzi w 1829. Ściany ozdobione współczesnymi freskami[10]. Wieża została obniżona w XIX w, uległa Zniszczeniu w 1945. Podczas obudowy wieżę kościoła nakryto nowym płaskim dachem; rekonstrukcji wieży dokonano dopiero w latach 2017-2018 (odtworzoną w innym miejscu drewnianą wieżę zamontowano w całości za pomocą dźwigu), wtedy też powieszono czekający od dawna na to zdarzenie dzwon[11][12]. Wewnątrz późnomanierystyczny ołtarz z 1675.

Kościół jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej, należącej do dekanatu Żuławy Steblewskie w archidiecezji gdańskiej.

Plebania

Nieopodal kościoła znajduje się barokowa plebania z 1728, z mansardowym dachem z lukarnami, krytym dachówką holenderką. W sieni znajduje się tablica erekcyjna z czarnego marmuru. Zachowały się drzwi wejściowe z barokowymi okuciami oraz duże okna z pierwotną stolarką.

Dom podcieniowy

W południowej części wsi znajduje się dom podcieniowy z 1720. Wsparty jest on na ośmiu słupach, z dekoracyjnymi mieczami tworzącymi rodzaj arkad. Piętro i dwa szczyty mają konstrukcję szkieletową o szczególnym ozdobnym układzie belek. Zachował się pierwotny układ wnętrza z wielką sienią i piętrową galerią oraz liczne barokowe detale wyposażenia wnętrza. W wielkiej sieni znajduje się makieta XVIII-wiecznej wsi projektowanego skansenu miniatur żuławskiego budownictwa w skali 1:100. W domu ma siedzibę Stowarzyszenie "Żuławy Gdańskie", a od 2008 mieści się tu Muzeum Wsi Żuławskiej.

W centrum wsi, po zachodniej stronie stoi XIX-wieczny dom zagrodniczy w konstrukcji szkieletowej – typowy przykład budownictwa żuławskiego.

Zobacz też

[2] [3] [7] [5] [6] </references>

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 140639.
  2. ↑ a b Wieś Trutnowy w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2026-06-15], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  3. ↑ a b NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2026-06-15].
  4. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1309 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  5. ↑ a b c d GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. ↑ a b c Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  7. ↑ a b Strona gminy, sołectwa
  8. ↑ Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.: rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 128.
  9. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 czerwca 2026, s. 33 [dostęp 2017-01-08].
  10. ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 349, ISBN 978-83-7495-133-3.
  11. ↑ "Wspólny projekt na ratunek żuławskim zabytkom", Flash - Panorama Pomorza nr 1 (38)/2016, styczeń 2016
  12. ↑ Zabytki Żuław Wiślanych odzyskują swój dawny blask