Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Witold Scheuring (prawnik)


Witold Scheuring
Ilustracja
Witold Scheuring w trakcie służby w Armii Polskiej na Wschodzie
podporucznik rezerwy piechoty podporucznik rezerwy piechoty
Data i miejsce urodzenia

10 lipca 1897
Lwów

Data i miejsce śmierci

26 grudnia 1980
Sanok

Przebieg służby
Lata służby

1915-1920, 1939, 1942-1944

Siły zbrojne

C. K. Armia
Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne w ZSRR
Armia Polska na Wschodzie
Polskie Siły Zbrojne

Formacja

2 Korpus
Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia

Jednostki

30 Pułk Piechoty
5 Pułk Artylerii Polowej
52 Pułk Piechoty
61 Pułk Piechoty
10 Dywizja Piechoty
5 Dywizja Piechoty
2 Korpus Polski

Stanowiska

dowódca plutonu
sędzia sądu polowego

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska (obrona Lwowa)
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)

Praca poza służbą wojskową

urzędnik, sędzia, notariusz

Odznaczenia

Witold Gustaw Jerzy Scheuring (ur. 10 lipca 1897 we Lwowie, zm. 26 grudnia 1980 w Sanoku) – polski doktor praw, urzędnik ministerialny II Rzeczypospolitej, sędzia, adwokat, radca prawny, notariusz. Obrońca Lwowa, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego II RP i oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Życiorys

Witold Gustaw Jerzy Scheuring urodził się 10 lipca 1897 we Lwowie[1][2][3][4]. Był synem Hermana, c. k. radcy leśnictwa i krajowego inspektora lasów[5], w okresie II Rzeczypospolitej kierownika inspekcji leśnej we Lwowie[6], oraz Stanisławy z domu Jarolin (zm. 1937)[4][3][7]. W 1913 ukończył VI klasę w C. K. Gimnazjum VIII we Lwowie[8]. W 1915 zdał maturę w Prywatnym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza we Lwowie (w jego klasie był Włodzimierz Paygert)[1].

Podczas I wojny światowej został powołany do służby w c. i k. armii i przed 1916 był jednorocznym ochotnikiem w c. k. 30 pułku piechoty[9]. Na przełomie 1916/1917 przeszedł szkolenie oficerskie w wymiarze kilkunastu tygodni[10]. Potem do 1919 służył w szeregach 30 pp pełniąc głównie funkcje instruktorskie i dowódcze[10]. We wrześniu 1918 urlopowany w celu kontynuacji studiów, po czym wrócił do Lwowa[10]. U kresu wojny w listopadzie 1918 wraz z Orlętami Lwowskimi uczestniczył w obronie Lwowa w 1918 (w walkach brali udział także jego bracia Herman Zdzisław i Wiesław)[11]. Na froncie wojny polsko-ukraińskiej służył w szeregach 5 pułku artylerii polowej w stopniu podoficerskim w charakterze obserwatora artyleryjskiego[10]. Wiosną 1919 krótkotrwale przebywał w niewoli ukraińskiej[10]. Następnie brał udział w działaniach wojny polsko-bolszewickiej do jej końca; w stopniach sierżanta i podchorążego np. jako adiutant dowódcy szpitaly etapowych w Tarnopolu i w Krakowie[12]. W grudniu 1920 został przeniesiony do rezerwy[12]. Awansowany na stopień podporucznika rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[13][14]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym do 52 pułku piechoty Strzelców Kresowych w garnizonie Chełm[15][16], w 1934 był oficerem rezerwowym 61 pułku piechoty[17].

Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, uzyskując stopień naukowy doktora praw w 1922[18][3]. Od 19 maja 1921 jako kandydat notarialny przez niespełna osiem miesięcy odbywał praktykę w Ropczycach[19]. Wstąpił do służby państwowej, został zatrudniony w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, gdzie był powołany jako praktykant od 1 sierpnia 1923[20], 16 grudnia 1923 został mianowany pomocnikiem referenta[21], a następnie referendarzem od 1 lutego 1925[22]. W tym stanowisku 1 listopada 1928 został zastępcą rzecznika dyscyplinarnego Wyższej Komisji Dyscyplinarnej w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego[23], a z dniem 31 stycznia 1929 został zwolniony z tego stanowiska w związku z przejściem do służby sądowej[24]. Jako egzaminowany aplikant sądowy 6 czerwca 1931 został mianowany asesorem sądowym w okręgu Sądu Apelacyjnego w Toruniu[25] i pracował w Sądzie Grodzkim w Toruniu[26.1]. Od czerwca 1932 był sędzią Sądu Grodzkiego w Toruniu[27], a od około 1935 do 1939 był sędzią Sądu Okręgowego w Gnieźnie[28][29]. W latach 30. zamieszkiwał w Toruniu przy ul. Fryderyka Szopena 19 (1932)[26.2] i przy ul. Adama Mickiewicza 109 (1936)[30].

Po wybuchu II wojny światowej i rozpoczęciu kampanii wrześniowej został wcielony do armii i przydzielony do Komendy Powiatowej Policji Państwowej w Gnieźnie, a następnie ewakuował się na wschód[12]. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września został rozbrojony przez Sowietów w Złoczowie[12]. W tym samym miesiącu dotarł do Lwowa, gdzie połączył się z żoną i synem, którzy wyjechali z Gniezna przed wybuchem wojny[29][12]. Po nastaniu okupacji sowieckiej był bezrobotny, a 9 kwietnia 1940 został aresztowany przez Sowietów[31]. Początkowo był osadzony we lwowskim więzieniu Brygidki, a następnie przenoszony do Kijowa (w czerwcu 1940; w tym czasie jego żona została deportowana w głąb ZSRR), do Czernihowa (lipiec 1940), do Nowogrodu Siewierskiego i do Charkowa[29][31]. Pod koniec 1940 został skazany został skazany na karę 8 lat pobytu w obozach poprawczych[32]. Zesłano go na Daleki Wschód do obozu Nachodka w rejonie miasta o tej nazwie na północ od Władywostoku nad Zatoką Nachodka[32]. Na mocy układu Sikorski-Majski z 30 lipca 1941 zwolniono go w listopadzie 1941[29][32].

Następnie udał się na ziemie kazachskie[32]. Przebywał w szpitalach w Akmolińsku, Semipałatyńsku, gdzie spotkał się z żoną i przebywał z nią cztery miesiące[29][32]. Pod koniec marca 1942 wstąpił do formowanej Armii Polskiej w ZSRR gen. Władysława Andersa[32]. Wpierw otrzymał przydział do Ośrodka Zapasowego Armii w Guzarze, potem skierowany do 10 dywizji piechoty na stanowisko dowódcy plutonu, latem 1942 był sędzią sądu polowego w 5 Dywizji Piechoty, a w listopadzie tego samego roku otrzymał dwuletni urlop z uwagi na stan zdrowia[32]. W styczniu 1942 ponownie go zmobilizowano do służby czynnej i przydzielono do Rezerwy Oficerskiej Ośrodka Zapasowego Armii, skąd odkomenderowano do służby na tyłach[32]. W grudniu 1944 skierowany do Biura Rozrachunkowego Armii Polskiej na Wschodzie[32].

Witold Scheuring po powrocie do Polski w 1947

W listopadzie 1946 trafił do Wielkiej Brytanii[29][32]. Na początku 1947 zgłosił się do służby w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia, do którego przyjęto go w maju tego samego roku[32]. Następnie zgłosił zamiar wyjazdu do Polski, gdzie powrócił 19 grudnia 1947, łącząc się z rodziną[33][29][32].

Przez pierwszy rok w Ojczyznie mieszkał w Krakowie[32]. Od lutego 1948 prowadził praktykę adwokacką, pracował w zespole adwokackim oraz jako radca prawny w Makowie Podhalańskim[33][34]. Następnie przeprowadził się do Międzyrzecza, gdzie początkowo nadal był adwokatem, a od 1 kwietnia 1964 wyłącznie radcą prawnym[33][34]. W połowie lat 60. pracował na stanowisku rejonowego radcy prawnego w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Międzyrzeczu[3]. W okresie PRL pozostawał w stopniu podporucznika i był bezpartyjny[3]. Był rozpracowywany przez komunistyczne służby, a sprawę ewidencyjno-obserwacyjną, założoną w związku z jego służbą w 2 Korpusie PSZ prowadzono od drugiej połowy lat 40. do 1974[35][36][37]. W Międzyrzeczu w 1966 został członkiem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, a potem należał do koła ZBoWiD w Sanoku[38]. W 1977 otrzymał zaświadczenie kombatanta[3]. W kwietniu i maju 1978 na łamach „Gazety Sanockiej – Autosan” zabrał głos w sprawie kondycji sfery kultury w Sanoku[a][39][40]. Był rozpracowywany przez Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Krakowie[41]. W Sanoku zamieszkiwał przy ulicy Romualda Traugutta[4]. W tym mieście zmarł 26 grudnia 1980[4][3][42][43]. Trzy dni potem został pochowany w grobowcu rodzinnym na nowym cmentarzu przy ul. Matejki w Sanoku[4][43][44]. Jego brat Herman Zdzisław Scheuring (1894-1963) został lekarzem, po wojnie pozostał w Wielkiej Brytanii, a Wiesław (1901-1920), poniósł śmierć w wojnie polsko-bolszewickiej[45]. Był żonaty z Heleną z domu Prugar (1907–1993), która była nauczycielką[46][4][47]. Miał syna Witolda (1934-2017), doktora habilitowanego nauk weterynaryjnych[48].

Relacje Witold i Heleny Scheuringów zostały wydane przez Polskie Towarzystwo Ludoznawcze w książce pt. Ze Lwowa na Wschód. Historia małżeńskiej tułaczki, w serii Biblioteka zesłańca i podserii Świadectwa XX wieku, pod redakcją i ze wstępem dr. hab. Piotra Cichorackiego[49][50].

Grobowiec Witolda Scheuringa

Odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ W 1931 Wiesław Scheuring został pośmiertnie odznaczony Medalem Niepodległości. M.P. z 1931 r. Nr 178, poz. 260 (ISAP).

Przypisy

  1. ↑ a b Sprawozdanie Dyrekcyi Gimnazyum im. Mickiewicza we Lwowie za rok szkolny 1914/15. Lwów: 1915, s. 31, 37.
  2. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 39, 520, 1220.
  3. ↑ a b c d e f g h i j k Deklaracje ↓, s. 18.
  4. ↑ a b c d e f Księga Zmarłych 1975–1995 Sanok. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 59 (poz. 124).
  5. ↑ Egzamina klasowe w r. 1904. „Sylwan”. Nr 12, s. 374, 389, 1904. 
  6. ↑ Lista znawców. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości”. Nr 7, s. 101, 1 kwietnia 1922. 
  7. ↑ Ze Lwowa 2021 ↓, s. 95.
  8. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum VIII we Lwowie za rok szkolny 1913. Lwów: 1913, s. 107.
  9. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum VIII we Lwowie za rok szkolny 1915/16. Lwów: 1916, s. 9.
  10. ↑ a b c d e Cichoracki 2021 ↓, s. 5.
  11. ↑ Herman Zdzisław Scheuring: Walki o Szkołę Kadecką i w Ulicy Sykstuskiej. W: Obrona Lwowa. 1–22 listopada 1918. Tom 2. Źródła do dziejów walk o Lwów i województwa południowo-wschodnie 1918–1920. Relacje uczestników. Jarosław Waniorek (red.). Warszawa: 1993, s. 350. ISBN 83-85218-56-4.
  12. ↑ a b c d e Cichoracki 2021 ↓, s. 6.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 841.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 517.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 782.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 250.
  17. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 39, 520.
  18. ↑ Kronika. Z Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. „Chwila”. Nr 1277, s. 5, 20 września 1922. 
  19. ↑ IX. Lista kandydatów notarialnych Okręgu Izby Notarialnej w Krakowie. „Przegląd Notarialny”. 1, s. 75, 922. 
  20. ↑ 144. Ruch służbowy. Ministerstwo. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 15, s. 266, 1 września 1923. 
  21. ↑ 32. Ruch służbowy. Ministerstwo. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 3, s. 42, 15 lutego 1924. 
  22. ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 7, s. 121, 1 kwietnia 1925. 
  23. ↑ 203. Ruch służbowy. Ministerstwo. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 12, s. 501, 5 listopada 1928. 
  24. ↑ 35. Ruch służbowy. Ministerstwo. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 3, s. 93, 28 lutego 1929. 
  25. ↑ Ruch służbowy. Asesorzy. „Ruch Służbowy. Dodatek do Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości”. Nr 19, s. 154, 20 lipca 1931. 
    •Z miasta. „Dzień Pomorski”. Nr 164, s. 7, 21 lipca 1931. 
  26. ↑ Księga adresowa i informacyjna miasta Torunia. Toruń: 1932.
    1. ↑ S. 84.
    2. ↑ S. 462.
  27. ↑ Wiadomości potoczne. Zmiany w sądownictwie. „Słowo Pomorskie”. Nr 130, s. 8, 9 czerwca 1932. 
    •Kalendarz Sądowy na Rok 1933. Warszawa: 1933, s. 107.
    •Kalendarz Informator Sądowy na Rok 1934. Warszawa: 1934, s. 144.
    •Kalendarz Sądowy na Rok 1935. Warszawa: 1935, s. 163.
  28. ↑ Kalendarz Sądowy na Rok 1936. Warszawa: 1936, s. 152.
    •Kalendarz Informator Sądowy na Rok 1937. Warszawa: 1937, s. 156.
    •Kalendarz Informator Sądowy na Rok 1938. Warszawa: 1938, s. 191.
    •Kalendarz Sądowy na Rok 1939. Warszawa: 1939, s. 197.
  29. ↑ a b c d e f g Hermanowicz [właśc.: Scheuring] Witold, Fragmenty wspomnień 1939-1942. W: Wspomnienia Sybiraków – bibliografia komentowana zbiorów Archiwum Naukowego przy Zarządzie Głównym Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego we Wrocławiu1. s. 83.
  30. ↑ Książka adresowa miasta Torunia według stanu z czerwca 1936. Toruń: 1936, s. 283.
  31. ↑ a b Cichoracki 2021 ↓, s. 6-7.
  32. ↑ a b c d e f g h i j k l m Cichoracki 2021 ↓, s. 7.
  33. ↑ a b c d Deklaracje ↓, s. 22.
  34. ↑ a b Cichoracki 2021 ↓, s. 7-8.
  35. ↑ a b c d Cichoracki 2021 ↓, s. 8.
  36. ↑ Witold Scheuring. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2024-12-25].
  37. ↑ Witold Scheuring. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2024-12-25].
  38. ↑ Deklaracje ↓, s. 18–23.
  39. ↑ Witold Scheuring. „Sanok pustynią kulturalną” – a co z frekwencją?. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 11, s. 6, 10–20 kwietnia 1978. 
  40. ↑ Witold Scheuring. Jeszcze raz o sanockiej „pustyni kulturalnej”. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 13, s. 6, 1–10 maja 1978. 
  41. ↑ Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Krakowie [1945 1983-1990]. ipn.gov.pl. [dostęp 2015-09-29].
  42. ↑ Indeks do ksiąg zmarłych od roku 1914. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. S 1980 (poz. 124).
  43. ↑ a b Księga cmentarna nr 2. Matejki Nowy I od 1971 do 2001, Sanok, (poz. 175).
  44. ↑ Witold Scheuring. cmentarzsanok.zetohosting.pl. [dostęp 2021-11-24].
  45. ↑ Ryszard Terlecki: Zdzisław Herman Scheuring. ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2018-10-01].
  46. ↑ Helena Scheuring. cmentarzsanok.zetohosting.pl. [dostęp 2021-11-24].
    •Księga cmentarna nr 2. Matejki Nowy I od 1971 do 2001, Sanok, (poz. 1076).
  47. ↑ Cichoracki 2021 ↓, s. 8-9.
  48. ↑ Michał Stosik, Jerzy Szenfeld. Kronika. Ex funebri charta. Dr hab. n. wet. Witold Scheuring (1934-2017). „Medycyna Weterynaryjna”. Tom 74, nr 3, s. 215, 2018. 
  49. ↑ Ze Lwowa 2021 ↓, s. 4.
  50. ↑ Cichoracki 2021 ↓, s. 9-14.

Bibliografia