Internetowa Encyklopedia „Wiki”

XVI w.


XV wiek • XVI wiek • XVII wiek
Lata 1500–1509Lata 1510–1519lata 20. XVI wiekulata 30. XVI wiekulata 40. XVI wiekulata 50. XVI wiekulata 60. XVI wiekulata 70. XVI wiekulata 80. XVI wiekulata 90. XVI wiekuLata 1600–1609
1501 • 1502 • 1503 • 1504 • 1505 • 1506 • 1507 • 1508 • 1509 • 1510 • 1511 • 1512 • 1513 • 1514 • 1515 • 1516 • 1517 • 1518 • 1519 • 1520 • 1521 • 1522 • 1523 • 1524 • 1525 • 1526 • 1527 • 1528 • 1529 • 1530 • 1531 • 1532 • 1533 • 1534 • 1535 • 1536 • 1537 • 1538 • 1539 • 1540 • 1541 • 1542 • 1543 • 1544 • 1545 • 1546 • 1547 • 1548 • 1549 • 1550 • 1551 • 1552 • 1553 • 1554 • 1555 • 1556 • 1557 • 1558 • 1559 • 1560 • 1561 • 1562 • 1563 • 1564 • 1565 • 1566 • 1567 • 1568 • 1569 • 1570 • 1571 • 1572 • 1573 • 1574 • 1575 • 1576 • 1577 • 1578 • 1579 • 1580 • 1581 • 1582 • 1583 • 1584 • 1585 • 1586 • 1587 • 1588 • 1589 • 1590 • 1591 • 1592 • 1593 • 1594 • 1595 • 1596 • 1597 • 1598 • 1599 • 1600

Począwszy od roku 1492, od odkrycia Ameryki przez Krzysztofa Kolumba, nastaje wiek wielkich odkryć geograficznych i europejskiego kolonializmu.

Wydarzenia historyczne 1501-1510

Wydarzenia historyczne 1511-1520

Wydarzenia historyczne 1521-1530

Wydarzenia historyczne 1531-1540

Wydarzenia historyczne 1541-1550

Wydarzenia historyczne 1551-1560

  • 1551 – założono obecny Narodowy Uniwersytet Autonomiczny Meksyku (22 września)
  • 1552 – na zamku w Chambord niemieccy książęta protestanccy i król Francji Henryk II Walezjusz zawarli układ skierowany przeciw cesarzowi Karolowi V Habsburgowi (15 stycznia)
  • 1553 – Indianie z plemienia Araukanów rozgromili Hiszpanów w bitwie pod chilijskim Tupacel (25 grudnia)
  • 1554 – w londyńskiej Tower z rozkazu Marii I stracono Jane Grey, zwaną „dziewięciodniową królową” (12 lutego)
  • 1555 – zawarcie pokoju w Augsburgu (25 września). Abdykacja cesarza Karola V (1556). Podział monarchii habsburskiej
  • 1556 – trzęsienie ziemi w chińskiej prowincji Shaanxi, które spowodowało śmierć około 830 tys. osób (23 stycznia). Wstrząsy wywołały odkształcenia terenu, także w sąsiednich prowincjach Chin
  • 1557 – mistrz zakonu inflanckiego Wilhelm Fürstenberg podpisał traktat pozwolski, w którym zakon zobowiązywał się do sprzyjania Litwie (14 września)
  • 1558–1570 – III wojna polsko-rosyjska o Inflanty (VI wojna litewsko-rosyjska)
  • 1559 – w Cateau-Cambrésis zawarto pokój hiszpańsko-francuski i osobny pokój francusko-angielski (3 kwietnia). Zakończyło to wojnę o hegemonię w Europie między Walezjuszami a Habsburgami
  • 1560 – Anglia i Szkocja podpisały Traktat Edynburski (6 lipca)

Wydarzenia historyczne 1561-1570

Wydarzenia historyczne 1571-1580

Wydarzenia historyczne 1581-1590

  • 1581 – ogłoszono niepodległość konfederacji północnych prowincji Niderlandów od Hiszpanii (26 lipca)
  • 1582 – papież Grzegorz XIII wydał bullę Inter gravissimas wprowadzającą kalendarz gregoriański (24 lutego)
  • 1583 – sir Humphrey Gilbert oficjalnie ogłosił Nową Fundlandię kolonią angielską, pierwszą na kontynencie północnoamerykańskim (5 sierpnia)
  • 1584 – zakończono budowę pałacu Escorial pod Madrytem (13 września)
  • 1585 – francuska Liga Katolicka zawarła traktat sojuszniczy z Hiszpanią (2 stycznia)
  • 1586 – został założony Tiumeń, pierwsze rosyjskie miasto na Syberii (29 lipca)
  • 1587 – Francis Drake zniszczył flotę hiszpańską w Kadyksie, opóźniając w ten sposób przygotowania Hiszpanii do inwazji na Anglię (19 kwietnia)
  • 1588 – klęska Wielkiej Armady (8 sierpnia)
  • 1589 – król Francji i były król Polski Henryk III Walezy został śmiertelnie zraniony nożem przez dominikanina Jacques’a Clémenta (1 sierpnia)
  • 1590 – trzęsienie ziemi o sile 6,0° w skali Richtera w Wiedniu i Dolnej Austrii (15 września)

Wydarzenia historyczne 1591-1600

Władcy Anglii w XVI wieku

# Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice
43 Henryk VII 28 stycznia 1457
Pembroke
21 kwietnia 1509
Richmond
1485-1509 Edmund Tudor (ok. 1430-1456), 1 hrabia Richmond
Małgorzata Beaufort (1443-1509), c. Jan Beauforta, 1 księcia Somerset
44 Henryk VIII 28 czerwca 1491
Greenwich
28 stycznia 1547
Whitehall
1509-1547 Henryk VII Tudor (1457-1509), król Anglii
Elżbieta (1466-1503), c. Edwarda IV
45 Edward VI 12 października 1537
Hampton Court
6 lipca 1553
Greenwich
1547-1553 Henryk VIII Tudor (1491-1547), król Anglii
Jane Seymour (1507-1537), c. sir. Johna Seymoura
46 Joanna Grey 12 października 1537
12 lutego 1554
Tower
1553 Henry Grey (ok. 1515-1554), 1 książę Suffolk
Frances Brandon (1517-1559), c. Charles Brandona, 1 ks. Suffolk
47 Maria I Krwawa 18 lutego 1516
Greenwich
17 listopada 1558
St. James’s Palace
1553-1558 Henryk VIII Tudor (1491-1547), król Anglii
Katarzyna (1485-1536), c. Ferdynanda II Katolickiego, króla Aragonii
48 Elżbieta I Wielka 7 września 1533
Greenwich
24 marca 1603
Richmond
1558-1603 Henryk VIII Tudor (1491-1547), król Anglii
Anna Boleyn (1501-1536), c. Tomasza Boleyna, 1 hrabiego Wiltshire

Władcy Francji w XVI wieku

# Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice
39 Ludwik XII 27 czerwca 1462
Chateau de Blois
1 stycznia 1515
Paryż
1498-1515 Karol de Valois (1394-1465), książę Orleanu
Maria von Kleve, c. Adolfa I, księcia Kleve
40 Franciszek I 12 września 1494
Cognac
31 lipca 1547
Chateau de Rambouillet
1515-1547 Karol de Valois (1459-1496), hrabia Angoulême
Ludwika (1476-1531), c. Filipa II, księcia Sabaudii
41 Henryk II 31 marca 1519
Saint-Germain-en-Laye
10 lipca 1559
Paryż
1547-1559 Franciszek I (1494-1547), król Francji
Klaudia de Valois (1499-1524), c. Ludwika XII, króla Francji
42 Franciszek II 19 stycznia 1544
Fontainebleau
5 grudnia 1560
Orlean
1559-1560 Henryk II (1519-1559), król Francji
Katarzyna Medycejska (1519-1589), c. Wawrzyńca II Medyceusza, księcia Urbino
43 Karol IX 27 czerwca 1550
Saint-Germain-en-Laye
30 maja 1574
Vincennes
1560-1574 Henryk II (1519-1559), król Francji
Katarzyna Medycejska (1519-1589), c. Wawrzyńca II Medyceusza, księcia Urbino
44 Henryk III 19 września 1551
Fontainebleau
2 sierpnia 1589
Saint-Cloud
1574-1589 Henryk II (1519-1559), król Francji
Katarzyna Medycejska (1519-1589), c. Wawrzyńca II Medyceusza, księcia Urbino
45 Henryk IV Wielki 13 grudnia 1553
Pau
14 maja 1610
Paryż
1589-1610 Antoni de Bourbon (1518-1562), król Nawarry
Joanna III d’Albert (1528-1572), królowa Nawarry, c. Henryka II, króla Nawarry

Władcy Hiszpanii w XVI wieku

# Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice
1 Izabela I Katolicka 22 kwietnia 1451

Madrigal de las Altas Torres

26 listopada 1504

Medina del Campo

1474-1504 Jan II Kastylijski (1405-1454), król Kastylii i Leónu

Izabela Aviz (1428-1496), c. Jana Aviza, księcia Aveiro

2 Ferdynand V (II) 10 marca 1452

Sos del Rey Católico

23 stycznia 1516

Madrigalejo

1475-1516 Jan II Aragoński (1398-1479), król Aragonii

Joanna Enríquez (1425-1468), c. Fadrique Enríqueza, hrabiego Melgar i Rueda

3 Joanna I 6 listopada 1479

Toledo

12 kwietnia 1555

Tordesillas

1504-1555 Ferdynand V (II) Aragoński (1452-1516), król Aragonii

Izabela I Katolicka (1451-1504), królowa Kastylii i Leónu, c. Jana II, króla Kastylii i Leónu

4 Filip I Piękny 22 lipca 1478

Brugia

25 września 1506

Burgos

1504-1506 Maksymilian I Habsburg (1459-1519), cesarz rzymsko-niemiecki

Maria Burgundzka (1457-1482), księżna Burgundii, c. Karola Śmiałego, księcia Burgundii

5 Karol I 24 lutego 1500

Gandawa

21 września 1558

Yuste

1516-1556 Filip I Piękny (1478-1506), książę Burgundii

Joanna Szalona (1479-1555), królowa Kastylii i Leónu, c. Ferdynanda V (II), króla Aragonii

6 Filip II 21 maja 1527

Valladolid

13 września 1598

Escorial

1556-1598 Karol I (V) Habsburg (1500-1558), cesarz rzymsko-niemiecki, król Hiszpanii

Izabela Aviz (1503-1539), królowa Hiszpanii, cesarzowa rzymsko-niemiecka, c. Manuela I, króla Portugalii

7 Filip III 14 kwietnia 1578Madryt 31 marca 1621

Madryt

1598-1621 Filip II Habsburg (1527-1598), król Hiszpanii

Anna Habsburg (1549-1580), królowa Hiszpanii, c. Maksymiliana II, cesarza rzymsko-niemieckiego

# Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice
39 Maksymilian I 22 marca 1459
Wiener Neustadt
12 stycznia 1519
Wels
1493-1519 Fryderyk III Habsburg (1415-1493), cesarz rzymski
Eleonora d’Aviz (1434-1467), c. Edwarda I, króla Portugalii
40 Karol V 24 lutego 1500
Gandawa
21 września 1558
Yuste
1519-1556 Filip I Piękny (1478-1506), książę Burgundii

Joanna Szalona (1479-1555), królowa Kastylii i Leónu, c. Ferdynanda V (II), króla Aragonii

41 Ferdynand I 10 marca 1503
Madryt
25 lipca 1564
Wiedeń
1556-1564 Filip I Piękny (1478-1506), książę Burgundii

Joanna Szalona (1479-1555), królowa Kastylii i Leónu, c. Ferdynanda V (II), króla Aragonii

42 Maksymilian II 31 lipca 1527
Wiedeń
12 października 1576
Regensburg
1564-1576 Ferdynand I Habsburg (1503-1564), cesarz rzymski
Anna Jagiellonka (1503–1547), c. Władysława II Jagiellończyka, króla Czech i Węgier
43 Rudolf II 18 lipca 1552
Wiedeń
20 stycznia 1612
Praga
1576-1612 Maksymilian II Habsburg (1527-1576), cesarz rzymski
Maria Habsburg (1528-1603), c. Karola V, cesarza rzymsko-niemieckiego

Władcy Polski w XVI wieku

Okres panowania Imię władcy Portret władcy Rodzice Data urodzin Data śmierci Data koronacji Wybrany równolegle Informacje dodatkowe
1492-1501 Jan I Olbracht Kazimierz IV Jagiellończyk,
Elżbieta Rakuszanka
27 grudnia 1459 17 czerwca 1501 23 września 1492
1501-1506 Aleksander Jagiellończyk Kazimierz IV Jagiellończyk,
Elżbieta Rakuszanka
5 sierpnia 1461 19 sierpnia 1506 12 grudnia 1501 Wielki książę litewski 1492-1506.
1506-1548 Zygmunt I Stary Kazimierz IV Jagiellończyk,
Elżbieta Rakuszanka
1 stycznia 1467 1 kwietnia 1548 24 stycznia 1507 Wielki książę litewski 1506-1548.
1548-1572 Zygmunt II August Zygmunt I Stary,
Bona Sforza
1 sierpnia 1520 7 lipca 1572 20 lutego 1530 Wielki książę litewski. Koregent Zygmunta I na tronie litewskim od 1529 roku oraz w królestwie Polskim od koronacji w 1530 roku (vivente rege). Władzę przejął po śmierci Zygmunta I Starego w 1548 roku.
1573–1575 Henryk Walezy Henryk II Walezjusz,
Katarzyna Medycejska
19 września 1551 2 sierpnia 1589 11 maja 1573

21 lutego 1574

Walezjusze (linia boczna Kapetyngów)

Król Francji 1574-1589.

1575–1586
(Formalnie do 1596)
Anna Jagiellonka Zygmunt I Stary,
Bona Sforza
18 października 1523 9 września 1596 13 grudnia 1575

1 maja 1576

Maksymilian II Habsburg Jagiellonowie

Współrządziła z mężem (Stefanem Batorym), po jego śmierci i koronacji jej siostrzeńca (Zygmunta III) wpływała na politykę państwa.

1576–1586 Stefan Batory Stefan Batory,
Katarzyna Telegdi
27 września 1533 12 grudnia 1586 15 grudnia 1575

1 maja 1576

Batory

Książę Siedmiogrodu 1571-1586.

1587–1632 Zygmunt III Waza Jan III Waza,
Katarzyna Jagiellonka
20 czerwca 1566 30 kwietnia 1632 19 sierpnia 1587

27 grudnia 1587

Maksymilian III Habsburg Wazowie

Król Szwecji 1592-1599.

A

Anna Boleyn

B

William Byrd

C

Miguel de Cervantes

D

John Dee

E

Erazm z Rotterdamu

F

G

H

Hans Holbein

J

Ben Jonson

K

Mikołaj Kopernik

L

Marcin Luter

Ł

  • Jan Łaski (1456–1531) – prymas Polski, kanclerz wielki koronny, autor Statutów Łaskiego
  • Jan Łaski (1499–1560) – duchowny katolicki, potem protestant i działacz reformacji

M

Thomas More

N

P

Francisco Pizarro

R

S

T

U

  • Jakub Uchański – arcybiskup Gniezna i sekretarz i zarządca dóbr królowej Bony.

V

Amerigo Vespucci

W

Z

Zobacz też