Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Zhu De


Zhu De
朱德
Ilustracja
Zhu De (1955)
Yuanshuai 元帥 Yuanshuai 元帥
Data i miejsce urodzenia

1 grudnia 1886
Yilong, Cesarstwo chińskie

Data i miejsce śmierci

6 lipca 1976
Pekin, Chiny

Przebieg służby
Lata służby

1927–1976

Siły zbrojne

 Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza

Główne wojny i bitwy
Praca poza służbą wojskową

działacz polityczny

Faksymile
Odznaczenia
Zhu De
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone

朱德

Pismo tradycyjne

朱德

Hanyu pinyin

Zhū Dé

Wade-Giles

Chu Teh

Wymowa (IPA)

[tʂú tĕ]

Zhu De
Ilustracja
Głowa państwa Chińskiej Republiki Ludowej[a]
Okres

od 17 stycznia 1975
do 6 lipca 1976

Przynależność polityczna

Komunistyczna Partia Chin

Poprzednik

Dong Biwu[b]

Następca

Song Qingling[c]

Wiceprzewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej
Okres

od 27 września 1954
do 27 kwietnia 1959

Przynależność polityczna

Komunistyczna Partia Chin

Następca

Song Qingling i Dong Biwu

Wiceprzewodniczący Komunistycznej Partii Chin
Okres

od 28 września 1956
do 1 sierpnia 1966

Przynależność polityczna

Komunistyczna Partia Chin

Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych
Okres

od 28 kwietnia 1959
do 6 lipca 1976

Przynależność polityczna

Komunistyczna Partia Chin

Poprzednik

Liu Shaoqi

Następca

Song Qingling (p.o.)

Zhu De (ur. 1 grudnia 1886, zm. 6 lipca 1976) – chiński wojskowy i polityk, jeden z twórców Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, marszałek ChRL.

Życiorys

Początkowo służył w armii cesarskiej w prowincji Junnan; po wybuchu rewolucji Xinhai w 1911 walczył po stronie republikańskiej. W latach 1916–1921 był jednym z militarystów działających w Syczuanie, następnie w 1922 wstąpił do Komunistycznej Partii Chin.

Wziął udział w powstaniu w Nanchangu, a po jego upadku przeszedł z niewielkim oddziałem na południe, gdzie spotkał Mao Zedonga[1], któremu następnie pomagał zorganizować bazy partyzanckie w prowincji Jiangxi w latach 1927–1934. Był faktycznym dowódcą wojskowym chińskich komunistów (mówiono wtedy o „oddziałach Zhu-Mao”), a od 1931 zasiadał w Biurze Politycznym KPCh. W okresie Wielkiego Marszu poparł konkurenta Mao, Zhanga Guotao, ale po dojściu do Yan’anu i objęciu przez Mao funkcji przewodniczącego Komunistycznej Partii Chin pojednał się z nim. W czasie wojny z Japonią w latach 1937–1945 dowodził siłami komunistycznymi walczącymi pod nazwą 8 Armii jako część armii narodowej. W czasie wojny domowej z Kuomintangiem w latach 1946–1950 był głównodowodzącym Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.

W 1955 został pierwszym z dziesięciu marszałków ChRL, był pierwszym ministrem obrony ChRL. Odsunięty od funkcji kierowniczych w okresie rewolucji kulturalnej za odmowę upolitycznienia armii i represjonowany. Dzięki wstawiennictwu Zhou Enlaia przywrócony do łask po śmierci Chen Yi w 1972.

W okresie pomiędzy 17 stycznia 1975 a 6 lipca 1976 sprawował funkcję Przewodniczącego Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, będąc formalnie głową państwa.

Jego biografię opracowywała Agnes Smedley, która przekazała mu testamentem cały swój majątek[2].

Odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ Jako przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych.
  2. ↑ Jako pełniący obowiązki Przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej.
  3. ↑ Jako pełniący obowiązki Przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej.

Przypisy

  1. ↑ Clarence Martin Wilbur, The Nationalist Revolution: from Canton to Nanking, 1923-28, [w:] Denis Twitchett, The Cambridge history of China, Cambridge England New York: Cambridge University Press, 1978, s. 674–675, ISBN 978-0-521-23541-9 (ang.).
  2. ↑ Norman Polmar, Thomas Benton Allen, Księga szpiegów. Encyklopedia, Warszawa: Wydawnictwo MAGNUM, 2000, ISBN 83-85852-27-1.
  3. ↑ 中柬两国联合公报在京签字, „Renmin Ribao”, 6 października 1964 [dostęp 2026-10-05] (chiń.).
  4. ↑ 1961年6月15日人民日报 第1版, „Renmin Ribao”, 15 czerwca 1961 [dostęp 2026-10-05] (chiń.).

Bibliografia

  • Jakub Polit, Chiny, Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004, ISBN 83-88542-68-0.