Zofia Paradowicz
| Data i miejsce urodzenia |
17 września 1936 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
tancerka, choreografka |
| Edukacja |
Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa im. Ludomira Różyckiego w Bytomiu |
| Małżeństwo |
Krzysztof Janczar (rozwód) |
| Dzieci |
Krzysztof Artur Janczar |
| Odznaczenia | |
Zofia Paradowicz, ps. „Janina Niesobska” (ur. 17 września 1936[1] w Świętochłowicach[2]) – polska tancerka, choreografka i reżyserka ruchu[3].
Życiorys
Podczas II wojny światowej, w trakcie okupacji niemieckiej, uczęszczała do niemieckiej szkoły podstawowej[4]. Po wojnie ukończyła naukę w Państwowej Szkole Baletowej w Bytomiu. Dyplom uzyskała w 1956 roku na scenie Opery Śląskiej w Bytomiu[5]. W późniejszym okresie związana była z łódzką sceną baletową, gdzie w latach 1958–1982 była jedną z czołowych solistek Opery Łódzkiej. Grała role m.in. takie jak: Zarema w Fontannie Bachczyseraju, Diablica i Krasawica w Panu Twardowskim, Panna Młoda w Harnasiach, Czarna królowa w Szach-macie, Partyzantka w polskiej realizacji Zielonego stołu oraz w Orfeuszu[3].
Jest twórczynią i kierowniczką pierwszej w Polsce grupy baletowej tańca rozrywkowego i współczesnego „Le Soleil”[6][3], którą założyła na potrzeby realizowanego w latach 70. XX w. cyklu telewizyjnego „Dobry wieczór, tu Łódź”, w ramach którego tworzyła rewie choreograficzne. Ponadto współpracowała jako choreograf z teatrami dramatycznymi i operowymi w Bytomiu, Krakowie, Łodzi i Warszawie[3] oraz zagranicznymi, opracowując ponad 200 choreografii[7]. W ramach pracy jako choreograf w Teatrze Wielkim w Łodzi współpracowała przy produkcjach operowych, takich jak: Faust, Król Ubu Pendereckiego, Jezioro Łabędzie i Pan Twardowski[3]. Współpracowała z wieloma reżyserami, polskimi i zagranicznymi, takimi jak: Kazimierz Dejmek, Boris Eifman, Kurt Jooss, Bogdan Husakowski, Lech Majewski, Erich Walter i Waldemar Zawodziński[7].
Jest wieloletnim wykładowcą Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi[3].
W 2022 roku obchodziła 65-lecie pracy artystycznej[8].
Życie prywatne
W młodości mieszkała przy ul. Szkolnej w Świętochłowicach[2]. Pracując jako profesor baletu w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi, nawiązała romans z ówczesnym studentem 4-roku – Krzysztofem Janczarem[9]. Para doczekała się syna – aktora – Krzysztofa Artura Janczara (ur. 1974)[10]. W późniejszym okresie związana była z aktorem – Tadeuszem Paradowiczem[11].
Odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi[12]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2022)[13][8]
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2010)[13]
- Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)[13]
- Odznaka „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” (2024)[14][15]
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda „Złota Maska” za choreografię Nocy Walpurgii w Fauście w Operze Śląskiej w Bytomiu (1993)
- Nagroda nadzwyczajna „Złota Maska” za choreografię i ruch sceniczny w spektaklach Faust, Król Ubu, Tańce w Ballybeg (1994)
- Nagroda „Złota Maska” za choreografię i ruch sceniczny do spektakli: 101 dalmatyńczyków (Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi), Orfeusz w piekle (Teatr Muzyczny w Łodzi) i Wesele Figara (Akademia Muzyczna w Łodzi) (2000)[16]
- Nagroda „Złota Maska” za choreografię do 101 dalmatyńczyków i Ptasznika z Tyrolu w Teatrze Muzycznym w Gliwicach (2001)
- Nagroda Stowarzyszenia Autorów ZAiKS za osiągnięcia w dziedzinie choreografii (2021)[7]
Przypisy
- ↑ Janina Niesobska [online], taniecPOLSKA [dostęp 2026-09-09].
- ↑ a b Portrety: Janina Niesobska - programy, Oglądaj na TVP VOD [online], TVP VOD [dostęp 2024-06-08] (pol.).
- ↑ a b c d e f Janina Niesobska [online], taniecPOLSKA [dostęp 2024-04-12] (pol.).
- ↑ Melpomene przy mikrofonie odcinek I: Janina Niesobska. TeatrWielkiLodz 2024-12-18. [dostęp 2026-05-26].
- ↑ Ruchem nie szastać | Kalejdoskop kulturalny regionu łódzkiego [online], www.e-kalejdoskop.pl [dostęp 2025-05-21].
- ↑ Helena Ochocka, Okruchy Telewizyjnej Pamięci [online].
- ↑ a b c Zofia Paradowicz [online], zaiks.org.pl [dostęp 2024-04-12].
- ↑ a b Nagrody i medale, czyli kulturalnie i regionalnie – lodzkie.pl [online], www.lodzkie.pl [dostęp 2024-04-12] (pol.).
- ↑ Krzysztof Janczar i Janina Niesobska: Studencki romans z profesorką był wielkim skandalem!. Interia.pl, 26 kwietnia 2021. [dostęp 2021-08-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-12)]. (pol.).
- ↑ Krzysztof Artur Janczar w bazie filmpolski.pl
- ↑ Janina Niesobska – tancerka, choreograf [online], art.intv.pl [dostęp 2024-04-12].
- ↑ Janina Niesobska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2025-05-21].
- ↑ a b c Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], gov.pl [dostęp 2026-09-09].
- ↑ Rada Miejska w Łodzi, Druk BRM 45/2024 [online], Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Łodzi, 2 kwietnia 2024.
- ↑ Odznaki „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” wręczone. Kto został uhonorowany? Sprawdź w galerii! [online], uml.lodz.pl, 15 listopada 2024 [dostęp 2025-05-21].
- ↑ FilmPolski.pl [online].