Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Athelia


Błonka
Ilustracja
Błonka spiczastozarodnikowa (Athelia acrospora)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

błonkowce

Rodzina

błonkowate

Rodzaj

błonka

Nazwa systematyczna
Athelia Pers.
Mycol. eur. (Erlanga) 1: 83 (1822)
Typ nomenklatoryczny

Athelia epiphylla Pers. 1822

Athelia Pers. (błonka) – rodzaj grzybów z rodziny błonkowatych (Atheliaceae)[1]. Niektóre gatunki tego rodzaju zaliczane są do grzybów naporostowych[2].

Charakterystyka

Gatunki należące do rodzaju Athelia tworzą cienkie, błonkowate bazydiokarpy o barwie białej lub białawej, łatwe do oddzielenia od podłoża z powodu słabo rozwiniętego subikulum o konsystencji pajęczyny. Hymenium w stanie świeżym lekko pomarszczone (nieco meruliowate), w stanie suchym gładkie. Strzępki ze sprzążkami lub bez, strzępki podstawy często nieco szersze i bardziej pogrubione niż inne, w obu przypadkach często inkrustowane i nie tworzące ryzomorfów. Podstawki dość niskie, mniej lub bardziej maczugowate z 2–4 sterygmami. Zarodniki kukiste, elipsoidalne lub cylindryczne, gładkie, nieamyloidalne[3].

Ważną cechą przy identyfikacji gatunków jest budowa hymenium i rozgałęzienia strzępek subhymenium. Hymenium u Athelia składa się z oddzielnych pęczków podstawek, w których z komórek podpodstawkowych wyrastają sukcesywnie nowe podstawki. Athelia charakteryzuje się tym, że rozwija się tylko kilka (3-4) podstawowych pokoleń, wskutek czego błonka owocnika jest bardzo cienka. Podstawki Athelia są krótkie i maczugowate, czym różnią się od długich i wąskich podstawek rodzajów Leptosporomyces i Ceraceomyces. U Fibulomyces tworzy się dużo więcej pokoleń, błonka jest grubsza a strzępki subhymenium są liczniejsze i silniej z sobą splątane. Strzępki Athelia są szkliste nawet w subikulum, podczas gdy u Confertobasidium są brązowe[3].

Większość gatunków u Athelia identyfikuje się na podstawie liczby sterygm oraz wielkości i kształtu zarodników, pomocne jest także określanie liczby sprzążek na septach u podstawy podstawek[3].

Są to głównie nadrzewne grzyby saprotroficzne rozwijające się na martwym drewnie lub korze i powodujące białą zgniliznę drewna, ale opisano dwa gatunki grzybów naporostowych (Athelia arachnoidea i Athelia epiphyllea)[4].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Atheliaceae, Atheliales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Takson utworzył Christiaan Hendrik Persoon w 1822 r.Gatunkiem typowym jest Athelia epiphylla Pers. 1822[1]. > Synonim Fibularhizoctonia G.C. Adams & Kropp[5]. Polską nazwę podał Władysław Wojewoda w 1998 r., używał też nazwy pajęczynka[6].

Gatunki występujące w Polsce:

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[8]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[6] i innych[7].

Przypisy

  1. ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2014-01-23].
  2. ↑ Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 33, ISBN 83-89648-06-7.
  3. ↑ a b c Athelia binucleospora [online], Mycobank [dostęp 2021-12-12].
  4. ↑ Paul Diederich, Ana M. Millanes, Mats Wedin, James D. Lawrey, Flora of Lichenicolous Fungi. Volume 1 · Basidiomycota, Luksemburg: National Museum of Natural History, 2022, s. 40–46, ISBN 978-2-919877-26-3.
  5. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-01-03] (ang.).
  6. ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 66, 67, ISBN 83-89648-09-1.
  7. ↑ a b Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-12-10] (pol.).
  8. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20].