Eochaid
Wyobrażenie postaci Eochaida na XVII-wiecznym obrazie na zamku w Edynburgu | |
| król Strathclyde | |
| Okres |
od 877 |
|---|---|
| Poprzednik |
Rhun mac Arthgal |
| Następca |
Dyfnwal VI |
| król Piktów i Dalriady | |
| Okres |
od 878 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia |
ród władców Alt Clut / Strathclyde |
| Data urodzenia |
ok. 855–860 |
| Data śmierci |
po 889 |
| Ojciec |
Rhun mac Arthgal |
| Matka |
córka Kennetha MacAlpina |
Eochaid, Eochu (gael. Eochaid mac Rhun; st.britt. Eochu map Run; zm. po 889[1]) – król brytyjskiego królestwa Strathclyde (ok. 877–889) oraz król Piktów i Dalriady w latach 878–889 (wspólnie z Giriciem)[2].
Pochodzenie i prawa do korony
Eochaid był synem Runa (Runa mac Arthgala), władcy brytyjskiego królestwa Strathclyde (Alt Clut). Przez matkę – nieznaną z imienia córkę Kennetha I MacAlpina – był wnukiem pierwszego gaelskiego monarchy królestwa Piktów i siostrzeńcem jego następców: Konstantyna I oraz Áeda[3].
Jako potomka w linii żeńskiej nie obowiązywały go tradycyjne zasady sukcesji w agnatycznej linii dynastii Alpinów, jednak koligacje z rodami panującymi obydwu królestw dały mu silną pozycję polityczną w okresie destabilizacji wywołanej najazdami wikingów[4].
Objęcie władzy i panowanie
Ok. 877 r. Eochaid objął tron Strathclyde po śmierci swojego ojca. W 878 r., po zamordowaniu swojego wuja, króla Áeda pod Nrurim w dolinie Strathallan, przejął władzę w królestwie Piktów i Dalriady we współdziałaniu z Girikiem (Girikiem mac Dúngail)[5].
Zapisy w Kronice Królów Alby (Chronicle of the Kings of Alba) sugerują, że Giric pełnił rolę opiekuna lub wychowawcy (alumnus / gosteg) młodego Eochaida, a ich rządy miały charakter dwuwładztwa bądź unii personalnej pomiędzy państwem Alpinów a Strathclyde[1]. Okres ich wspólnego panowania przypadł na relatywne wyciszenie wewnętrznych walk gaelsko-piktyjskich oraz próbę ułożenia relacji z sąsiednimi ludami Brytów i Anglów z Nortumbrii[2].
Obalenie i dalsze losy
W 889 r. współrządy Eochaida i Girica zostały obalone przez syna Konstantyna I, Donalda II (Domnall mac Causantín), który powrócił z wygnania, przywracając męską linię suwerennej dynastii Alpinów[1].
Zgodnie z przekazami historycznymi Giric zginął podczas walk pod Dundurn w Strathearn, natomiast Eochaid został pozbawiony władzy i wygnany ze Szkocji (prawdopodobnie udał się do Strathclyde lub Irlandii)[3]. Dokładna data oraz miejsce jego śmierci nie zachowały się w źródłach.
Przypisy
- ↑ a b c Alex Woolf: From Pictland to Alba: 789–1070. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2007, s. 116–123. ISBN 978-0-7486-1234-5.
- ↑ a b Dauvit Broun: Eochaid mac Rhun. W: *Oxford Dictionary of National Biography*. Oxford University Press, 2004.
- ↑ a b Alfred P. Smyth: Warlords and Holy Men: Scotland AD 80–1000. Edinburgh: Edinburgh University Press, 1984, s. 195–201. ISBN 978-0-7486-0100-4.
- ↑ A.A.M. Duncan: The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2002, s. 21–25. ISBN 0-7486-1626-8.
- ↑ Marjorie Ogilvie Anderson: Kings and Kingship in Early Scotland. Edinburgh: Scottish Academic Press, 1980, s. 251–254. ISBN 0-7011-1604-8.
Bibliografia
- Alan Orr Anderson: Early Sources of Scottish History A.D 500–1286. T. 1. Stamford: Paul Watkins, 1990. ISBN 1-871615-03-8.
- Marjorie Ogilvie Anderson: Kings and Kingship in Early Scotland. Edinburgh: Scottish Academic Press, 1980. ISBN 0-7011-1604-8.
- Dauvit Broun: Eochaid mac Rhun. W: *Oxford Dictionary of National Biography*. Oxford University Press, 2004.
- A.A.M. Duncan: The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2002. ISBN 0-7486-1626-8.
- Alfred P. Smyth: Warlords and Holy Men: Scotland AD 80–1000. Edinburgh: Edinburgh University Press, 1984. ISBN 978-0-7486-0100-4.
- Alex Woolf: From Pictland to Alba: 789–1070. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2007. ISBN 978-0-7486-1234-5.