Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Giric


Giric
Giric mac Dúngail / Giric mac Ailpín
ilustracja
ilustracja herbu
król Piktów i Dalriady
Okres

od 878
do 889

Poprzednik

Áed

Następca

Donald II

Dane biograficzne
Dynastia

niepewna (Alpinowie lub linia lokalna)

Data urodzenia

ok. 840

Data i miejsce śmierci

889
Dundurn (Strathearn)

Przyczyna śmierci

zginął w walce wewnętrznej

Miejsce spoczynku

Iona

Ojciec

Dúngal (lub Donald I)

Giric, Grig (gael. Giric mac Dúngail lub Giric mac Ailpín; ur. ok. 840, zm. 889[1]) – król Piktów i Dalriady w latach 878–889. Rządził wspólnie lub jako opiekun (alumnus) Eochaida, syna króla Strathclyde[2].

Pochodzenie i tożsamość

Pochodzenie Girica pozostaje jednym z najbardziej dyskutowanych zagadnień w historiografii wczesnośredniowiecznej Szkocji:

  • Najstarsze wiarygodne źródła (w tym Kronika Królów Alby) określają go jako Giric mac Dúngail (syn Dúngala). Mógł być synem Dúngala mac Fergusa, króla Osraige, bądź przedstawicielem lokalnej gałęzi piktyjskiej lub gaelskiej szlachty[1].
  • Część dawniejszej historiografii, powołując się na Prophecy of Berchán, uważała go za syna Donalda I (Giric mac Ailpín), co czyniłoby go przedstawicielem dynastii Alpinów[3].

Objęcie władzy i panowanie

Giric objął władzę w 878 r. po zamordowaniu swojego poprzednika, króla Áeda mac Cináeda, pod Nrurim w dolinie Strathallan[4]. Władzę sprawował w ścisłym związku z Eochaidem, który był synem Runa (królestwo Strathclyde) oraz siostrzeńcem zmarłego króla Áeda.

W późniejszych kronikach (m.in. u Johna z Fordun) Giric zyskał przydomek Gregory the Great (Grzegorz Wielki). Przypisywano mu osłabienie najazdów skandynawskich, podbój Bernicji oraz zwolnienie Kościoła piktyjskiego z tradycyjnych obciążeń i serwitutów na rzecz władzy świeckiej (libertas ecclesiae)[5]. Współcześni badacze uznają te narracje w znacznej mierze za późniejszą hagiografię i rekonstrukcję legitymizacyjną[2].

Upadek i śmierć

W 889 r. rządy Girica i Eochaida zostały obalone przez syna Konstantyna I, Donalda II (Domnall mac Causantín), który powrócił, by odzyskać władzę dla głównej linii Alpinów[1].

Giric zginął w walce pod Dundurn w krainie Strathearn. Został pochowany na świętej wyspie Iona[3].

Przypisy

  1. ↑ a b c Alex Woolf: From Pictland to Alba: 789–1070. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2007, s. 117–123. ISBN 978-0-7486-1234-5.
  2. ↑ a b Dauvit Broun: Giric mac Dúngail (d. 889). W: Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press, 2004.
  3. ↑ a b Alfred P. Smyth: Warlords and Holy Men: Scotland AD 80–1000. Edinburgh: Edinburgh University Press, 1984, s. 195–201. ISBN 978-0-7486-0100-4.
  4. ↑ Marjorie Ogilvie Anderson: Kings and Kingship in Early Scotland. Edinburgh: Scottish Academic Press, 1980, s. 251–254. ISBN 0-7011-1604-8.
  5. ↑ A.A.M. Duncan: The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2002, s. 21–25. ISBN 0-7486-1626-8.

Bibliografia

  • Alan Orr Anderson: Early Sources of Scottish History A.D 500–1286. T. 1. Stamford: Paul Watkins, 1990. ISBN 1-871615-03-8.
  • Marjorie Ogilvie Anderson: Kings and Kingship in Early Scotland. Edinburgh: Scottish Academic Press, 1980. ISBN 0-7011-1604-8.
  • Dauvit Broun: Giric mac Dúngail (d. 889). W: Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press, 2004.
  • A.A.M. Duncan: The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2002. ISBN 0-7486-1626-8.
  • Alfred P. Smyth: Warlords and Holy Men: Scotland AD 80–1000. Edinburgh: Edinburgh University Press, 1984. ISBN 978-0-7486-0100-4.
  • Alex Woolf: From Pictland to Alba: 789–1070. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2007. ISBN 978-0-7486-1234-5.

Zobacz też