Internetowa Encyklopedia „Wiki”

Tom Petty


Tom Petty
Ilustracja
Tom Petty (Horsens, Dania; 2012)
Imię i nazwisko

Thomas Earl Petty[1]

Data i miejsce urodzenia

20 października 1950[2]
Gainesville[1]

Data i miejsce śmierci

2 października 2017[1]
Santa Monica[1]

Instrumenty

gitara

Gatunki

rock
nowa fala
punk rock
southern rock

Aktywność

1973–2017

Wydawnictwo

Shelter, Backstreet, MCA, Warner Bros., American

Powiązania

Bob Dylan
Stevie Nicks
Mudcrutch

Instrument
Rickenbacker 660/12
Rickenbacker 360/12
Vox Mark III
Zespoły
Tom Petty and the Heartbreakers
Traveling Wilburys
podpis
Strona internetowa

Thomas Earl „Tom” Petty[3] (ur. 20 października 1950 w Gainesville, zm. 2 października 2017 w Santa Monica[4]) – amerykański muzyk southernrockowy, gitarzysta, wokalista, kompozytor i autor tekstów. Jeden z najpopularniejszych muzyków rockowych lat 80. XX wieku. W swojej twórczości łączył amerykańskiego folk rocka (zwłaszcza w wykonaniu grup jak Grateful Dead, Boba Dylana i The Byrds) a wchodzącą na scenę nową falą[5].

Petty występował w grupie Tom Petty and the Heartbreakers, supergrupie Traveling Wilburys oraz solo.

Życiorys

Młodość

Urodził i wychowywał się w Gainesville[3] na Florydzie jako pierwszy z dwóch synów Kitty (Avery) i Earla Petty. Od młodości zainteresowany był muzyką rockową. Szczególnie bliska była mu muzyka folkrockowa i południowego rocka. Największy wpływ na niego wywierali Bob Dylan oraz popularna w latach 60. grupa The Byrds. Gdy Petty zaczął uczyć się gry na gitarze i śpiewać, za wzór wziął sobie brzmienie Davida Crosby’ego. W 1968 ukończył szkołę średnią Gainesville High School[6], a następnie poświęcił się karierze muzyka rockowego.

Kariera

W latach 1969–1975 i 2008–2017 związał się z formacją Mudcrutch[7]. Z czasem artysta wyrobił sobie markę, podpisał kontrakt płytowy z firmą fonograficzną i związał się z muzykami tworzącymi grupę The Heartbreakers[8]. Grupa pod nazwą Tom Petty and the Heartbreakers przejęła kontrakt solisty i w 1976 wydała swój pierwszy album[8]. Choć muzyka przez nią grana powstawała wysiłkiem zespołowym, przez wielu uważana jest za niemal solowe przedsięwzięcia jej lidera, a sam Tom Petty, mimo że wydał jedynie dwa własne albumy, za solowego artystę.

W 1986 i 1987 grupa Toma Petty’ego koncertowała wspólnie z Bobem Dylanem. Obaj artyści nawiązali przyjaźń, która zaowocowała przedsięwzięciem muzycznym, którym była supergrupa folkrockowa Traveling Wilburys[6]. Muzyka Toma Petty’ego straciła na popularności w latach 90. XX wieku, a sam artysta pozostawał mało aktywny. Powrotem na estrady był interesujący ze względu na przesłanie, nagrany z grupą The Heartbreakers, album The Last DJ, który spotkał się z mieszanym przyjęciem. W 2002 Tom Petty wraz ze swą grupą The Hearthbreakers został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame[9].

W 2006 na rynku ukazał się kolejny, już trzeci solowy album Petty'ego zatytułowany Highway Companion[9]. Album nagrany został przy współpracy z gitarzystą Heartbreakers, Mike’a Campbella i Jeffem Lynne'em z Electric Light Orchestra. Petty współpracował z nim w Traveling Wilburys, a także na albumach Full Moon Fever oraz Into the Great Wide Open[9]. Jeden z utworów, pochodzący z Highway Companion zatytułowany „Square One”, znalazł się wcześniej na ścieżce dźwiękowej do filmu „Elisabethtown”.

Petty podczas koncertu (Bristow, USA; 2006)

Oprócz albumów solowych Petty skomponował utwory do filmu Ta jedyna. Jego piosenki znalazły się także w takich filmach jak Mr. Deeds – milioner z przypadku (piosenka „You Don't Know How It Feels”), Dziękuję, Zoe (piosenka „Breakdown”) czy Milczenie owiec („American Girl”), z kolei utwór „Running Down a Dream” zagościł w ścieżce dźwiękowej do gry Grand Theft Auto: San Andreas, utwór można usłyszeć w radiu K-DST.

W 2007 roku przywrócił do życia swój zespół z młodości zwany Mudcrutch, a w 2008 roku na rynku ukazał się debiutancki album grupy pod takim samym tytułem. Był to zespół, który swe korzenie bierze jeszcze przed erą The Heartbreakers w 1970 roku. Z powodu decyzji wytwórni został rozwiązany w 1975 roku, a na jego zgliszczach powstał zespół The Heartbreakers. W skład Mudcrutch wchodzili: Tom Petty (gitara basowa), Mike Cambell (gitara prowadząca, rytmiczna), Benmont Tench (klawisze), Tom Leadon (gitara prowadząca, rytmiczna), Randall Marsh (perkusja).

W czerwcu 2010 roku wydany został kolejny już w dorobku The Heartbreakers album studyjny zatytułowany Mojo[5]. Przedstawia on zespół w niecodziennym bluesowym wydaniu czego doskonałym przykładem jest np. utwór Jefferson Jericho Blues. 1 czerwca zespół rozpoczął trasę koncertową Mojo Tour 2010 po Ameryce Północnej występem w Red Rocks Amphitheatre w Denver stan Kolorado[10].

W 2016 roku został włączony do Songwriters Hall of Fame[11].

W grudniu 2023 roku piosenka „Love Is A Long Road” została wykorzystana w pierwszym zwiastunie gry Grand Theft Auto VI[12].

Życie prywatne

26 marca 1974 poślubił Jane Benyo, z którą miał dwie córki: Adrię[13] i Annę Kim[6]. 9 września 1996 rozwiedli się. 3 czerwca 2001 ożenił się z Daną York[14], z którą był aż do swojej śmierci.

Śmierć

1 października 2017 roku żona Petty'ego, Dana York, znalazła go w ich domu nieprzytomnego i z zatrzymaniem krążenia. Został reanimowany i przewieziony do UCLA Medical Center w Santa Monica, gdzie podłączono go do aparatury podtrzymującej życie. Zmarł o godzinie 20:40 pacyficznego czasu letniego 2 października[4][15][16][17]. W ciągu dnia pojawiały się przedwczesne doniesienia o jego śmierci[18].

19 stycznia 2018 roku lekarz sądowy hrabstwa Los Angeles ogłosił, że przyczyną śmierci Petty’ego było „przypadkowe przedawkowanie”[19][20], wskazując na „wielonarządową niewydolność spowodowaną zatrzymaniem krążenia i oddechu w wyniku zatrucia mieszanką leków” – kombinacją fentanylu, oksykodonu, acetylofentanylu i 4-ANPP (wszystkie to opioidy); temazepamu i alprazolamu (oba to benzodiazepiny) oraz citalopramu (lek przeciwdepresyjny)[21]. W oświadczeniu na jego stronie internetowej żona i córka Petty’ego napisały, że cierpiał na szereg problemów zdrowotnych, w tym rozedmę płuc, problemy z kolanem „oraz, co najważniejsze, złamanie biodra”. Na te dolegliwości przepisano mu leki przeciwbólowe, a w dniu śmierci poinformowano go, że uraz biodra się pogorszył. W oświadczeniu napisano: „Jesteśmy przekonane, że ból był po prostu nie do zniesienia i to stało się przyczyną nadmiernego przyjęcia leków. […] Jesteśmy pewne, że był to, jak ustalił koroner, nieszczęśliwy wypadek”[22].

Tom Petty and the Heartbreakers

Dyskografia

 Zobacz więcej w artykule Tom Petty and the Heartbreakers, w sekcji Dyskografia.

Albumy

  • Let Me Up (I've Had Enough) (1987)
  • Full Moon Fever (1989)
  • Into The Great Wide Open (1991)
  • Wildflowers (1994)
  • Echo (1999)
  • Highway Companion (2006)
  • MOJO (2010)

Inne

Wybrana filmografia

Rok Tytuł Rola Reżyser
1987 Między niebem a ziemią (Made in Heaven)[2] Stanky Alan Rudolph
1997 Wysłannik przyszłości (The Postman)[2] burmistrz Bridge City Kevin Costner
2004-2009 Bobby kontra wapniaki (King of the Hill)[6] Lucky (głos) Kyoung Hee Lim
2013 Sound City (film dokumentalny)[23] w roli samego siebie Dave Grohl
2016 One Lucky Moon[2] Johnny Sullivan Peter Bogdanovich

Przypisy

  1. ↑ a b c d Tom Petty w bazie IMDb (ang.)
  2. ↑ a b c d Tom Petty w bazie Filmweb
  3. ↑ a b Personalidade: Tom Petty (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2017-10-03]. (port.).
  4. ↑ a b Harrison Smith, Adam Bernstein, Tom Petty, Hall of Fame singer who became rock mainstay in 1970s, dies at 66 [online], washingtonpost.com, 3 października 2017 [dostęp 2017-10-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (ang.).
  5. ↑ a b Tom Petty w bazie Discogs.com (ang.)
  6. ↑ a b c d Tom Petty w bazie Notable Names Database (ang.)
  7. ↑ Tom Petty (20 de Outubro de 1950). Filmow. [dostęp 2017-10-03]. (port.).
  8. ↑ a b Tom Petty and the Heartbreakers. Listal. [dostęp 2017-02-04]. (ang.).
  9. ↑ a b c Jon Pareles (2017-10-03): Tom Petty, a Mainstay of Rock With the Heartbreakers, Dies at 66. The New York Times. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
  10. ↑ Red Rocks, 2nd Night Recap. tompetty.com, 3 czerwca 2010. (ang.).
  11. ↑ Tom Petty [online], Songwriters Hall of Fame [dostęp 2026-10-13] (ang.).
  12. ↑ Lucia, Love Is A Long Road: Was sagt uns Tom Petty's Song über GTA 6? [online], GTA6Infos.de - GTA 6 News, Grand Theft Auto 6 Updates & GTA 6 Leaks, 9 grudnia 2023 [dostęp 2024-01-02] (niem.).
  13. ↑ Adria Petty w bazie Discogs.com (ang.)
  14. ↑ Jaan Uhelszki: Tom Petty Gets Hitched. rollingstone.com, 19 czerwca 2001. (ang.).
  15. ↑ w, Zmarł Tom Petty, legendarny artysta rockowy [online], tvn24.pl [dostęp 2017-10-03].
  16. ↑ X, Tom Petty, Heartbreakers frontman and beloved rock figure, dies at 66 [online], Los Angeles Times, 3 października 2017 [dostęp 2026-10-13] (ang.).
  17. ↑ Kory Grow, Andy Greene, Tom Petty, Rock Icon Who Led the Heartbreakers, Dead at 66 [online], Rolling Stone, 2 października 2017 [dostęp 2026-10-13] (ang.).
  18. ↑ How Did the Media Botch Tom Petty's Death So Badly?, „Newsweek” [dostęp 2026-10-13] (ang.).
  19. ↑ R i inni, LA Coroner: Tom Petty's Death Was Due To An Accidental Overdose, „NPR”, 19 stycznia 2018 [dostęp 2026-10-13] (ang.).
  20. ↑ Kory Grow, Tom Petty's Cause of Death: Accidental Overdose [online], Rolling Stone, 20 stycznia 2018 [dostęp 2026-10-13] (ang.).
  21. ↑ Ralph Ellis, Tom Petty died of accidental drug overdose, medical examiner says | CNN, „CNN”, 20 stycznia 2018 [dostęp 2026-10-13] (ang.).
  22. ↑ Statement, tompetty.com Official Website [zarchiwizowane 2018-01-20] (ang.).
  23. ↑ Sound City (2013) w bazie IMDb (ang.)